Μιχαήλ Β. Μήττας

Introduction

Περί Νέου Πτωχευτικού Νόμου και «Δεύτερης Ευκαιρίας»

Περί Νέου Πτωχευτικού Νόμου και «Δεύτερης Ευκαιρίας»

Μετά την λήξη και τις πλατφόρμας του ν. 4605/2019, η οποία διακρίθηκε από το ελάχιστο ποσοστό επιτυχίας των υποβληθεισών σε αυτήν αιτήσεων, η κυβέρνηση προωθεί σχέδιο νόμου που θα αντικαταστήσει τελικά συνολικά τον 3869/2010 (νόμος «Κατσέλη»). Διακηρυττόμενος σκοπός του νομοσχεδίου για τον «Κώδικα Διευθέτησης Οφειλών και Παροχής Δεύτερης Ευκαιρίας», το οποίο βρίσκεται σε διαβούλευση έως τις 10-9-2020, είναι η δημιουργία ενός συνολικού πλαισίου για τις ρυθμίσεις οφειλετών, νομικών και φυσικών προσώπων, εμπόρων και μη, και την υποστήριξη της επανεκκίνησής τους, χωρίς τα χρέη που τους βαρύνουν. Η πραγματικότητα όμως είναι κάπως διαφορετική.

Μεταξύ τον προβλεπόμενων στο σχέδιο ρυθμίσεων, προβλέπεται για πρώτη φορά η ρητή συμπερίληψη ακόμα και της κύριας κατοικίας του οφειλέτη στην πτωχευτική περιουσία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τυχόν υπαγωγή οφειλετών στο ρυθμιστικό πλαίσιο του νέου πτωχευτικού νόμου, όχι μόνο δεν θα σημαίνει την προστασία της κατοικίας (όπως με τον ν. 3869/2010), αλλά αντίθετα θα οδηγεί στην ρευστοποίηση αυτής. Σαν «αντιστάθμισμα» προβλέπεται η δυνατότητα μίσθωσης (!) της κατασχεμένης κύριας κατοικίας από τον πτωχεύσαντα οφειλέτη, καθώς και η δυνατότητα επαναγοράς της μετά από διάστημα 12 ετών. Μάλιστα, η επαναγορά θα πραγματοποιείται στην τρέχουσα εμπορική αξία, χωρίς να αφαιρούνται από το τίμημα τα ποσά που θα έχουν καταβληθεί στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα ως μισθώματα. Τέλος, κρίσιμο είναι και το γεγονός ότι η υποβολή της αίτησης υπαγωγής στο νέο πτωχευτικό παρέχει μεν προσωρινή προστασία, αλλά όχι για ακίνητα που βαρύνονται με προσημείωση ή υποθήκη για τον πιστωτή που έχει εγγράψει το συγκεκριμένο βάρος.

Το σύνολο αυτών των διατάξεων, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα αρνητικό νομικό πλαίσιο για τους υπερχρεωμένους πολίτες, οι οποίοι διατρέχουν ορατά πλέον τον κίνδυνο να απωλέσουν ακόμα και το ακίνητο στο οποίο διαμένουν. Όλα αυτά βέβαια, σε πλήρη αντίθεση με το ν. 3869/2010, ο οποίος είχε στόχο και πέτυχε την προστασία της κύριας κατοικίας, δικαίωμα συνταγματικά κατοχυρωμένο (α. 21 παρ. 4 Συντάγματος), και ταυτόχρονα την, μερική έστω, ικανοποίηση πιστωτών κατά τρόπο ανάλογο με τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο κίνδυνος που ενέχει μια δανειακή σύμβαση, όπως άλλωστε και κάθε εμπορική συναλλαγή, επιμερίζονταν δίκαια μεταξύ των μερών. Μάλιστα, η όλη ρύθμιση επέρχονταν κατόπιν δίκης, όπου οφειλέτες και πιστωτές είχαν δυνατότητα να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους σχετικά με τις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής.

Σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του νομοσχεδίου για το νέο πτωχευτικό, από την δημοσίευσή του παύει η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων του ν. 3869/2010. Κατά συνέπεια, τυχόν ενδιαφερόμενοι πολίτες για υπαγωγή στις, υπό κατάργηση, διατάξεις έχουν δυνατότητα να ασκήσουν τις σχετικές αιτήσεις ενώπιον των αρμόδιων Ειρηνοδικείων, έως περίπου τα μέσα Σεπτέμβρη, οπότε και αναμένεται η ψήφιση του νέου πτωχευτικού στην Βουλή.

Μιχαήλ Β. Μήττας

Δικηγόρος παρ' Εφέταις, Υπ. ΔΝ

Μέλος ΔΣ Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης