Δικαίωμα Προσφυγής στην Διαδικασία Διεθνούς Προστασίας

Σύμφωνα με τον έως σήμερα ισχύοντα ν. 4375/2016, ο οποίος διέπει την διαδικασία και τις προϋποθέσεις αναγνώρισης καθεστώτος διεθνούς προστασίας (πολιτικό άσυλο, επικουρική προστασία, ανθρωπιστικό καθεστώς) στην Ελλάδα, συγκροτείται η Αρχή Προσφυγών (α. 4), η οποία και καθίσταται αρμόδια για την εξέταση των ενδικοφανών προσφυγών που προβλέπονται στα α. 61 επ. Το υπάρχον πλαίσιο παρέχει την δυνατότητα δεύτερης ουσιαστικής κρίσης επί εκκρεμών αιτημάτων από ανεξάρτητο όργανο μικτής δομής (δικαστές και διοικητικοί υπάλληλοι).

Οι προβλέψεις αυτές δεν είναι άσχετες με την ανάγκη επαρκούς διασφάλισης θεμελιωδών δικαιωμάτων των αιτούντων, ιδίως του δικαιώματος αποτελεσματικής προσφυγής και προσωρινής προστασίας από διαδικασίες διοικητικής απέλασης. Το εν λόγω δικαίωμα προβλέπεται τόσο από το α. 13 της ΕΣΔΑ τα α. 16, 32 και 33 της Συνθήκης της Γενεύης αλλά και τα α. 10 και 20 του ελληνικού Συντάγματος. Στα πλαίσια αυτά η νομολογία του ΕΔΔΑ αλλά και των εθνικών δικαστηρίων έχουν κρίνει ότι οι αιτούντες διεθνή προστασία δικαιούνται προσφυγής σε διοικητική ή δικαστική, επαρκή χρόνος για την υποβολή τέτοιας προσφυγής και προσωρινής διαμονής στην χώρα ενώ η προσφυγή εκκρεµεί. Μεταξύ άλλων, έχει κριθεί ότι η παροχή αυτόματου ανασταλτικού αποτελέσματος αλλά και ουσιαστικής κρίσης είναι αναγκαία χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει το εκάστοτε παρεχόμενο ένδικο βοήθημα προκειμένου να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητά του. Όμοιες υποχρεώσεις θέτει στην χώρα μας και η υπ’ αρ. 2013/32/ΕΕ Οδηγία.

Προ ημερών ανακοινώθηκε απόφαση του ΚΥΣΕΑ με την οποία θα αναληφθεί νομοθετική πρωτοβουλία από την ελληνική Κυβέρνηση προς κατάργηση της προβλεπόμενης στα α. 61 επ. του ν. 4375/2016 ενδικοφανούς προσφυγής καθώς και του αντίστοιχου οργάνου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τυχόν αμφισβητήσεις επί αποφάσεων της Υπηρεσίας Ασύλου θα είναι δυνατό να προσβληθούν μόνο με αίτηση ακύρωσης ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Εφετείου. Ωστόσο, το συγκεκριμένο ένδικο μέσο, χωρίς ενδιάμεσο βαθμό κρίσης (όπως ήταν η ενδικοφανής) δεν φαίνεται να καλύπτει τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ιδίως τις προερχόμενες από την ΕΣΔΑ και την Οδηγία 2013/32/ΕΕ. Στα πλαίσια κρίσης αίτησης ακύρωσης, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο το αρμόδιο Δικαστήριο δύναται να αποφανθεί επί αναρμοδιότητας της διοικητικής αρχής που εξέδωσε την πράξη, παράβασης ουσιώδους τύπου που έχει ταχθεί  για  την  ενέργεια  της πράξης, παράβασης κατ` ουσίαν διάταξης του νόμου και κατάχρηση  εξουσίας,  όταν  η  πράξη  της  Διοίκησης  φέρει  μεν καθ’ εαυτήν όλα τα στοιχεία της νομιμότητας,  γίνεται,  όμως  για  σκοπό καταδήλως άλλον από εκείνον για τον οποίον έχει νομοθετηθεί (ΠΔ 18/1989), και επομένως δεν δύναται να υπεισέλθει στην ουσία της διαφοράς. Περαιτέρω δε, η η προθεσμία άσκησης αλλά και η ίδια η άσκηση αίτησης ακύρωσης δεν αναστέλλει την ισχύ της προσβαλλόμενης πράξης, αλλά αντίθετα απαιτείται η άσκηση αίτησης αναστολής, η οποία όμως κρίνεται δικαστικά και με βάση τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την επικείμενη βλάβη του προσφεύγοντος. Αν στα ανωτέρω προστεθεί το αυξημένο κόστος και το μεγάλο χρονικό διάστημα για την περάτωση της δικαστικής κρίσης, είναι προφανές ότι η κατάργηση του «ενδιάμεσου βαθμού» των Επιτροπών Προσφυγών αποτελεί ζήτημα που χρίζει κρίσης επί της συμβατότητάς του με το συνταγματικό, ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.

Το δικηγορικό μας γραφείο, με υψηλή εξειδίκευση στους τομείς δημοσίου δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και με μακρά εμπειρία από τον χειρισμό υποθέσεων διεθνούς προστασίας, ατομικά ή σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και δραστηριοποιούμενες οργανώσεις, παρέχει άμεση υποστήριξη σε παρόμοιες υποθέσεις και εγγυάται την πλήρη εξάντληση με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο όλων των νομικών όπλων που διαθέτει ο εντολέας μας.