Μιχαήλ Β. Μήττας

Introduction

Περί της προοπτικής διεκδίκησης περικοπών για τους νέους συνταξιούχους (ΕΦΚΑ)

Περί της προοπτικής διεκδίκησης περικοπών για τους νέους συνταξιούχους (ΕΦΚΑ)

Πρόσφατα δημοσιεύθηκε απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία έχει προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον της κοινής γνώμης και επαναλαμβάνεται διαρκώς από τα ΜΜΕ. Η συγκεκριμένη απόφαση στηρίζεται νομικά στην περίφημη υπ’ αρ. 2287/2015 Ολομέλειας ΣτΕ, η οποία έκρινε αντισυνταγματικές συγκεκριμένες περικοπές στις συντάξεις. Συγκεκριμένα:

– Η διάταξη του α. 6 ν. 4051/2012, με την οποία μειώθηκαν αναδρομικά κατά 12%, όπως αναλυτικά προαναφέρθηκε, οι κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.300 ευρώ και οι επικουρικές συντάξεις, με κλιμάκωση του ποσοστού μειώσεως (10%, 15% και 20%) αναλόγως του ύψους αυτών και με κατοχύρωση κατώτατου ορίου 200 ευρώ,

– Η διάταξη του άρθρου πρώτου παρ. ΙΑ υποπαρ. ΙΑ.5 περ. 1 και υποπαρ. ΙΑ.6 περ. 3 ν. 4093/2012, με την οποία μειώθηκαν εκ νέου, σε ποσοστά από 5% έως και 20%, οι από οποιαδήποτε πηγή και για οποιαδήποτε αιτία συντάξεις, που υπερβαίνουν αθροιστικώς τα 1.000 ευρώ, αφετέρου δε καταργήθηκαν πλέον για όλους τους συνταξιούχους τα επιδόματα και δώρα Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας.

Κατά συνέπεια έχει κριθεί οριστικά το μη νόμιμο των συγκεκριμένων περικοπών και επομένως το δικαίωμα όσων θίγονται από αυτές να διεκδικήσουν χρηματική αποζημίωση ίση με την οικονομική ζημία που υπέστησαν, ήτοι τις μειώσεις στις συντάξεις τους, πλέον ηθικής βλάβης, κατά τα α. 105 – 106 ΕισΝΑΚ. Ο τρόπος διεκδίκησης είναι η άσκηση αγωγής ενώπιον του αρμοδίου διοικητικού πρωτοδικείου. Ήδη η νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων ακολουθεί την ως άνω νομολογία επιδικάζοντας αποζημιώσεις υπέρ όσων υπέστησαν τις συγκεκριμένες περικοπές.

Πέραν όμως αυτών, ανοίγεται μείζον ζήτημα σχετικά με τα δικαιώματα των "νέων" συνταξιούχων, ήτοι εκείνων που συνταξιοδοτήθηκαν με τις διατάξεις του ΕΦΚΑ (μετά την 1-1-2017), όσο και των "παλαιών" συνταξιούχων, οι οποίοι θα δουν αναπροσαρμογή στις συντάξεις τους από 1-1-2019. Για τους συγκεκριμένους, συνεπεία της διαμορφωθείσας νομολογίας έχουν ανακύψει τα εξής:

  1. Με βάση της διατάξεις του ΕΦΚΑ, κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής, γίνεται υπολογισμός της σύνταξης τόσο με τις παλαιές (προ ΕΦΚΑ), όσο και με τις νέες διατάξεις (ν. 4387/2016). Εφόσον η διαφορά που προκύπτει υπερβαίνει το 18% με την σύνταξη του ΕΦΚΑ να είναι μικρότερη, δίδεται η "προσωπική διαφορά", αν αντίθετα η σύνταξη του ΕΦΚΑ είναι μεγαλύτερη, προσαυξάνεται το ποσό κατά το 1/5 για τα επόμενα 5 έτη. Κατά συνέπεια και για λόγους ισότητας, οι υπολογισμοί αυτοί, για το σύνολο των συνταξιούχων, "παλαιών" και "νέων", οφείλουν να γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ως άνω αντισυνταγματικές περικοπές.
  2. Ο ΕΦΚΑ δεν χορηγεί δώρα Χριστουγέννων, Πάσχα και επίδομα αδείας. Η ρύθμιση αυτή, παρέτεινε κατ' ουσίαν την περικοπή του άρθρου πρώτου παρ. ΙΑ υποπαρ. ΙΑ.5 περ. 1 και υποπαρ. ΙΑ.6 περ. 3 ν. 4093/2012. Κατά συνέπεια, χωρεί τόσο το σκεπτικό της υπ' αρ. 2287/2015 απόφασης Ολομέλειας ΣτΕ, όσο και η επεκτακτική αρχή της ισότητας, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατό να υπάρχουν δύο κατηγορίες συνταξιούχων, όπου άλλοι λαμβάνουν δώρα και άλλοι όχι.

Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι:

  1. Όσον αφορά στους "παλαιούς", έχουμε ήδη περιγράψει σε προηγούμενο άρθρο αναλυτικά τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν, προκειμένου να επιστραφούν αναδρομικά οι παράνομες περικοπές, αλλά και να πάψουν για το μέλλον.
  2. Όσον αφορά στους "νέους" οι οποίοι έχουν ήδη λάβει την πράξη χορήγησης σύνταξης έως τον Ιούνιο του 2018, κρίνεται αναγκαία η υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης του ΕΦΚΑ, αλλά και άσκηση αγωγής ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων, ώστε να διεκδικηθούν τα νόμιμα, με βάση το ως άνω σκεπτικό, ποσά για το διάστημα από την χορήγηση της σύνταξης (όταν δηλαδή υποβλήθηκε η αίτηση συνταξιοδότησης που έγινε δεκτή), έως σήμερα.
  3. Τέλος, όσον αφορά στους "νέους" οι οποίοι αναμένουν την πράξη χορήγησης σύνταξης ή την έλαβαν μετά τον Ιούνιο του 2018, συστήνεται η άσκηση ένστασης ενώπιον του ΕΦΚΑ, τόσο για τυχόν σφάλματα στον υπολογισμό που έχουμε ήδη επισημάνει, όσο και για τις ως άνω διεκδικήσεις. Μετά από τυχόν απόρριψη της ένστασης από τα αρμόδια όργανα του ΕΦΚΑ, απαιτείται η άσκηση προσφυγής - αγωγής εντός της νόμιμης προθεσμίας ενώπιον των αρμόδιων Διοικητικών Δικαστηρίων, με βάση το σκεπτικό που περιγράψαμε.